Taalpost 968

maandag 2 november 2009

Redactie: Erik Dams en Marc van Oostendorp; uitgave: Genootschap Onze Taal
Taalpost is ook online te lezen: www.taalpost.nl/texts/archief.html.


1. Taalnieuws

- Sms'en onder het rijden kan in Engeland tot gevangenisstraf leiden.
(Bron: New York Times)

- 'Je ding doen' is uitgeroepen tot winnaar van de Vaagtaalverkiezing 2009.
(Bron: Vaagtaal.nl)

- Leren lezen verloopt volgens een Tilburgs proefschrift sneller in talen waarvan het schrift op lettergrepen is gebaseerd, dan in talen waarvan het schrift op klinkers en medeklinkers is gebaseerd – zoals het Nederlands.
(Bron: Kennislink)


2. Taaltip: heil(s)soldaat

In de grote Van Dale staat heilsoldaat, in het Groene Boekje heilsoldaat en heilssoldaat, en op de website van het Leger des Heils wordt heilssoldaat steeds met een dubbele s geschreven. Wat is nu juist?

Het mag allebei. De regel voor de tussen-s (schrijf wat je hoort/uitspreekt) helpt hier niet, want een eventuele tussen-s is in heil(s)soldaat niet te horen. In dat geval kun je kijken of luisteren naar andere samenstellingen met heil, maar die bieden evenmin uitsluitsel: zo staan heildronk en heilwens zonder s in de boeken, maar heilsleer en heilsorde mét. Heil(s)soldaat sluit inhoudelijk het meest aan bij de woorden heilsleger en heilsofficier, wat voor de tussen-s zou kunnen pleiten; maar in de praktijk komt juist vaker heilsoldaat zonder tussen-s voor.

Zie verder Woordenlijst.org en www.onzetaal.nl.


Zaterdag 21 november in Utrecht: het Onze Taal-congres 'Grenze(n)loos Nederlands'. Schrijf u nu in.


3. Extra: ondervindend voorwerp

Kent u het 'ondervindend voorwerp'? Taaljournalist Ludo Permentier merkt in De Standaard op dat dit voorwerp langzaam maar zeker in onbruik raakt. Steeds vaker hoort en leest Permentier zinnen als 'Het zou dus verwonderen indien deze grootmachten bereid zouden zijn om de kastanjes uit het Afghaanse vuur te komen halen' en 'En toch zijn het de danspartijen die het langst bijblijven.' Zelfs in Onze Taal treft de auteur dat soort zinnen aan, hetgeen verbaast.


De gratis e-mailnieuwsbrief Taalpost verschijnt op maandag, woensdag en vrijdag. Aanmelden of afmelden als abonnee: www.taalpost.nl.